PL   |   EN

Przyszłe szanse gospodarowania wodą opadową, wodą szarą i oczyszczonymi ściekami

Przyszłe szanse gospodarowania wodą opadową, wodą szarą i oczyszczonymi ściekami
Gospodarowanie wodą powinno prowadzić do redukowania zapotrzebowania na nią, odzysku i ponownego użycia oraz odprowadzania w jak najlepszej jakości, po to aby zasób, jakim jest woda, mógł być odnowiony.

W ramach projektu City Water Circles: Urban Cooperation Models for enhancing water efficiency and reuse in Central European functional urban areas with an integrated circular economy approach, finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Europa Środkowa Obieg Wody w Mieście: Miejskie modele współpracy w zakresie  wdrożenia racjonalnego korzystania z wody w Miejskich Obszarach Funkcjonalnych Europy Środkowej zgodnie z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym) (CWC) realizowanego z programu Interreg Europa Środkowa powstają strategie gospodarowania wodą dla 5 miast: Budapesztu, Splitu, Mariboru, Turynu oraz Bydgoszczy.  

Słodka woda to ograniczony zasób, a jej dostępności zagraża nadmierna eksploatacja, zanieczyszczenia i zmieniający się klimat. Z jednej strony nawalne deszcze, z drugiej strony długotrwałe susze - nadmiar i niedobór wody to dwa skrajne zagrożenia dla miast wynikające ze zmiany klimatu. Linearny model systemów zaopatrzenia i odprowadzania wody nie sprawdza się. W modelu cyrkularnym o wodzie w mieście można myśleć w mikrocyklach i dla każdego takiego mikrocyklu można zastanowić się  skąd wodę pobierać, jak ją wykorzystywać, gdzie zrzucać i czy na ścieżce do zrzutu możemy ponownie wprowadzać ją do obiegu, tak by woda jak najdłużej krążyła w systemie zanim się jej pozbędziemy.

Jakie mogą być alternatywne źródła wody?

Życie w miastach jest wygodne. Jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że odkręcając w domu kran płynie z niego woda. Pochodzi ona z ujęć powierzchniowych lub głębinowych oddalonych nawet kilkadziesiąt kilometrów od miasta. Po procesie uzdatniania poprzez system wodociągów miejskich trafia do naszych mieszkań. Często woda w kranie ma jakość wody pitnej. A do celów spożywczych w gospodarstwach domowych wykorzystujemy zaledwie 3-5% zużywanej dziennie wody. Odprowadzając ją do kanalizacji marnujemy cenny zasób. Możemy powtórnie wykorzystać wodę powstałą w czasie kąpieli, mycia naczyń czy prania. Tak zwana szara woda, zamiast trafić do kanalizacji, po oczyszczeniu, jako woda o jakości niższej niż woda pitna, może być wykorzystana np. do spłukiwania toalet, podlewania, sprzątania lub mycia samochodów. Również deszczówka może zastąpić nam wodę wodociągową i posłużyć do tych samych niespożywczych celów co woda szara, a jako woda miękka dobrze nadaje się do prania.

Technologie umożliwiające ponowne wykorzystanie wody szarej i systemy zagospodarowania deszczówki istnieją i mogą być stosowane w budynkach mieszkalnych i biurowych, w obiektach handlowych i przemysłowych, w hotelach i szkołach.

W projekcie CWC W Budapeszcie realizowana będzie inwestycja w przedszkolu w Hétszínvirág. Będzie ona obejmować rozwiązania mikro retencji i ponownego wykorzystania szarej wody oraz stworzenie lepszego środowiska zabaw na świeżym powietrzu.

Zużyta woda, która trafiła do kanalizacji, nie musi być stracona dla obiegu wody w mieście. Ścieki po oczyszczeniu są źródłem substancji odżywczych, energii i wody. Oczyszczone ścieki można zastosować w rolnictwie do podlewania upraw, w mieście – do podlewania zieleni miejskiej i czyszczenia ulic.

W Mariborze w ramach projektu CWC innowacyjną technologię wykorzystującą zebraną wodę deszczową i oczyszczone ścieki zastosowano do produkcji surowców wtórnych, które będą wykorzystywane przy przebudowie dróg i terenach rewitalizowanych. Rozwiązanie zmniejsza zużycie wody w produkcji materiałów, oszczędza zasoby naturalne i demonstruje w praktyce gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Jak zmniejszyć zużycie wody?

Przeciwdziałanie wyciekom w sieci dystrybucyjnej ogranicza marnowanie wody. Możemy zużywać jej mniej dzięki odpowiednim nawykom, usuwając usterki, montując urządzenia oszczędzające wodę takie jak perlatory i toalety z podwójnym systemem spłukiwania.

W ramach projektu CWC w Splicie w budynku Uniwersytetu zainstalowano inteligentny system pomiarowy z monitoringiem w czasie rzeczywistym. Inteligentny system sterowania radiowego pomaga zracjonalizować zużycie wody i podnieść świadomość użytkowników budynku, ponieważ dane o zużyciu są natychmiast widoczne na publicznym ekranie tuż przy wejściu.

Najskuteczniejszą motywacją do ograniczenia zużycia wody w gospodarstwach domowych i  stosowania zamkniętych obiegów wody w przemyśle jest odpowiedni system opłat za wodę i ścieki.

Rozwiązaniem mającym zachęcać do zagospodarowania wód opadowych jest opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej (zwana też podatkiem od deszczu) oraz system dotacji celowych na realizację inwestycji służących do zatrzymania i wykorzystania wód opadowych i roztopowych na terenie posesji.

Opisywane (w katalogach) w projekcie CWC rozwiązania umożliwiają zmniejszanie i spowalnianie odpływu powierzchniowego oraz zatrzymywanie, oczyszczanie i wykorzystanie wody w miejscu wystąpienia opadów atmosferycznych. Realnym przykładem będą  powstające w Bydgoszczy ogrody deszczowe, zlokalizowane przy Muzeum Wody, biurowcu miejskim i młodzieżowym centrum kultury.

Zatrzymywanie wody w mieście umożliwia tworzenie przestrzeni rekreacyjnej dla mieszkańców czego ilustracją będzie inwestycja w Turynie. W ramach projektu CWC betonowy dach Hostelu OPEN O11 przekształcony będzie w dach zielony, powstanie na nim ogród i szklarnia z uprawą aeroponiczną, deszczówka będzie zbierana i wykorzystywana do nawadniania, a ogród na dachu będzie otwarty na spotkania towarzyskie i odpoczynek.

Jak pokonać bariery?

Wejście w życie od stycznia 2021 nowych warunków technicznych (WT2021) dotyczących zaostrzonych wymagań względem materiałów budowlanych to wynik ogólnoeuropejskiej strategii poprawy efektywności energetycznej budynków. Zmiany wymogów były wprowadzane etapami, na przestrzeni ostatnich kilku lat (w 2014 i 2017 roku), dzięki czemu branża zyskała czas na przygotowanie. W przypadku ponownego wykorzystania wody szarej i zagospodarowania deszczówki technologie umożliwiające zastąpienie wody wodociągowej już istnieją chociaż nie są powszechnie stosowane. Możliwe, że w tym przypadku wprowadzanie wymagań względem ograniczania wykorzystania zasobów wodnych polegających na wykorzystaniu deszczówki i wody szarej do celów niespożywczych w budynkach trwałby krócej, gdyby analogiczna strategia powstała.

Jedną z przywoływanych barier przed którymi stoi ponowne wykorzystanie wody jest społeczne postrzeganie takiego rozwiązania. Istnieją technologie uzdatniona, które odpowiednio do przeznaczenia zapewniają bezpieczeństwo wody z recyklingu jest bezpieczna. Zapewnienie bezpieczeństwa (norm jakości wody) ponownego wykorzystania wody jak i deszczówki do celów niespożywczych można oprzeć na Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach. Wymogi dotyczące jakości odzyskanej wody do nawadniania zostały określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/741 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie minimalnych wymogów dotyczących ponownego wykorzystania wody.

Inne bariery i potrzeby dla wprowadzania i realizacji strategii gospodarowania wodą w mieście zgodnie z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym będą wynikiem procesu budowania strategii dla Bydgoszczy.

Przyszłe szanse gospodarowania wodą

W dniu 8 grudnia w godzinach 11-12:30 Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju, w ramach projektu City Water Circles (CWC), zaprasza do udziału w debacie pod tytułem "Przyszłe szanse gospodarowania wodą opadową, wodą szarą i oczyszczonymi ściekami". 

Debata ma na celu zwrócenie uwagi na istotne rozwiązania wodne, które już dziś można wdrażać w miastach, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa wody, a także powtórnego wykorzystania wody szarej oraz oczyszczonych ścieków i co zrobić by stały się to powszechne. 

Projekt CWC promuje podejście do gospodarowania wodą zgodnie z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym. Zgodnie z tą ideą woda deszczowa, szara i oczyszczone ścieki są zasobem, który można wykorzystać zmniejszając presję na tradycyjnie pojmowane zasoby / źródła wody.

Debata transmitowana będzie na stronie głównej portalu ChronmyKliamt.pl, oraz facebooku Fundacji Instytut na rzecz Ekorozwoju oraz i facebooku Portalu ChrońmyKlimat.pl

W debacie udział wezmą:

  • Paulina Kopeć - Główny Specjalista ds. Technicznych z Izby Gospodarczej "Wodociągi Polskie" 
  • prof. Elżbieta Nachlik - profesor senior Politechniki Krakowskiej 
  • Ewelina Kicman – p.o. Naczelnika Wydziału Zaopatrzenia Ludności w Wodę w Ministerstwie Infrastruktury
  • Wojciech Racięcki - Dyrektor Dział Rozwoju Innowacyjnych Metod Zarządzania Programami, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Debatę poprowadzi Ewa Świerkula koordynator projektu CWC z Instytutu na rzecz Ekorozwoju.

Stworzone przez allblue.pl