1. Czym są strefy ochrony dzikich zwierząt?
Strefy ochrony dzikich zwierząt tworzone są w ich naturalnych ostojach, miejscach rozrodu lub regularnego przebywania – na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z 2016 roku w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. W takich miejscach wprowadzane są ograniczenia działalności ludzkiej, mogącej powodować płoszenie i zmianę naturalnych zachowań. W przypadku niedźwiedzi strefy ochronne obejmują gawry i obszar w promieniu do 500 metrów od nich, w obrębie którego nie powinny przebywać osoby postronne, nieadministrujące terenem. W miejscach tych wprowadza się ograniczenia dotyczące zmian charakteru siedliska.
2. Dlaczego ochrona niedźwiedzich gawr jest ważna
Niepokojenie niedźwiedzi w ich naturalnych siedliskach może być niebezpieczne zarówno dla drapieżników, jak też ludzi. Ingerencja człowieka w charakter naturalnych ostoi jest z perspektywy zwierząt anomalią i krytycznie zaburza funkcjonowanie populacji. Niedźwiedzie mogą częściej zbliżać się do osad ludzkich i przyzwyczajać się do odpadów pokarmowych i obecności człowieka. Wypłaszane z ostoi rozrodczych niedźwiedzice mogą tracić swe potomstwo.
3. Jak Fundacja WWF Polska chroni gawry
Zlokalizowana w Bieszczadach gawra niedźwiedzia
Nasza organizacja rozpoczęła współpracę z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym w 2025 roku w ramach projektu ochrony naturalnych siedlisk gawrowania niedźwiedzi w kluczowych obszarach dla zachowania gatunku w polskiej części Karpat Wschodnich. Celem działań jest wypracowanie odpowiednich sposobów ochrony zidentyfikowanych miejsc i obszarów, m.in. poprzez dostosowanie gospodarki leśnej do potrzeb skutecznej ochrony siedlisk dzikich zwierząt.

źródło: WWF, gawra niedźwiedzia zlokalizowana w Bieszczadach
Wyniki tych prac na bieżąco przekazywane są do jednostek administracyjnych odpowiedzialnych za realizację ochrony gatunków na szczeblu państwowym (RDOŚ i GDOŚ), w tym m.in. w postaci wniosków formalnych o utworzenie stref ochronnych wokół gawr. O pierwszą taką strefę, zlokalizowaną w otulinie Bieszczadzkiego Parku Narodowego, wnioskowaliśmy we współpracy z Nadleśnictwem Lutowiska na początku roku (2025). Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie ten wniosek przyjęła, a zgoda na utworzenie strefy ochronnej, obejmująca zgrupowanie aż trzech gawr niedźwiedzich zlokalizowanych na niewielkim obszarze, została wydana w sierpniu! Cieszymy się i jednocześnie zabiegamy, by takich stref ochronnych powstało więcej.
4. Jak WWF Polska pomaga niedźwiedziom
Fundacja WWF Polska zajmuje się ochroną niedźwiedzi brunatnych od niemal dwóch dekad. Aktualnie zaangażowani jesteśmy w szereg inicjatyw, minimalizujących konflikty między ludźmi a niedźwiedziami, w tym:
- Dostarczamy grodzenia elektryczne m.in. pszczelarzom, których pasieki zagrożone są szkodami wyrządzanymi przez te duże drapieżniki.
- Przekazujemy potrzebującym kontenery niedźwiedzioodporne, które ograniczają drapieżnikom dostęp do ludzkich odpadów oraz edukujemy na temat właściwego zabezpieczania śmieci na terenach występowania niedźwiedzi.
- Pracujemy z lokalnym społecznościami, naukowcami, urzędnikami i przedstawicielami organizacji pozarządowych, by osiągać nowe rozwiązania wspierające bezkonfliktowe sąsiedztwo zwierząt i ludzi.
Więcej informacji o niedźwiedziu brunatnym można znaleźć na naszej stronie, jak również w raporcie Niedźwiedź 2030.
By wesprzeć nasze działania na rzecz bezpiecznej przyszłości niedźwiedzia w Polsce, możesz adoptować ten gatunek na naszej stronie: ADOPTUJ NIEDŹWIEDZIA!
Przypisy:
https://przyrodnicze.org/wp-content/uploads/2023/12/Niedzwiedz2030.pdf