Rozwój morskich farm wiatrowych na przykładzie MFW Baltic Power w odniesieniu do innych flagowych projektów w Europie

Obecnie Europa dysponuje 285 GW, z czego 248 GW stanowi onshore i 37 GW offshore. UE za cel postawiła sobie pozyskiwanie 445 GW łącznej mocy wiatrowej do 2030 roku,  tym około 304 GW onshore i 48 GW offshore według prognoz WindEurope. Dotychczas 16 państw europejskich, łącznie przeznaczyło pod budowę morskich farm wiatrowych obszar o powierzchni 52 000 km², co odpowiada około 220 GW potencjału mocy morskich farm wiatrowych. Polska na ten cel zarezerwowała 3600 km² Wyłącznej Strefy Ekonomicznej (EEZ) na Morzu Bałtyckim o potencjale 17,2 GW mocy, i stanowi trzeci co do wielkości obszar w Europie pod morskie farmy wiatrowe i 12% wód terytorialnych. Morze Bałtyckie to atrakcyjna lokalizacja ze względu na płytkie wody i dobre warunki wietrzne. Eksperci szacują, że morskie farmy wiatrowe na Bałtyku posiadają potencjał na poziomie 33 GW, a przy maksymalnym wykorzystaniu potencjału tego akwenu morskiego MFW mogłyby zaspokajać do 57% całkowitego zapotrzebowania na energię elektryczną w Polsce [windeurope.org].

Morska energetyka wiatrowa w Europie – trendy i liderzy

Z danych z roku 2024 wynika, że Europa ma obecnie 285 GW zainstalowanej mocy wiatrowej, z czego 37 GW w offshore. Łączny udział Europy w światowej mocy offshore wynosi około 58,8%. Obecnie w Europie pozyskuje się 285 GW z energii wiatrowej, z czego 248 GW to energia z lądowych farm wiatrowych a 37 GW z morskich farm wiatrowych [1-WindEurope "Wind energy in Europe: 2024 Statistics”]. Wśród liderów offshore wind są Niemcy z 9,2 GW mocy zainstalowanej (7,4 GW w Morzu Północnym, 1,8 GW w Bałtyku) [2], Holandia z około 3 GW [3], podczas gdy Szwecja ma 192 MW morskiej mocy wiatrowej [BalticWind.eu], [4].

Podsumowując, największe obecnie rynki offshore wind to:

• Wielka Brytania - lider europejskiego offshore wind z około 43% udziału w całkowitej mocy morskiej (15,9 GW z 37 GW), z dużymi projektami takimi jak Hornsea One (1,2 GW) i Hornsea Two (1,4 GW), oraz celem 30 GW do 2030 r [1]
• Niemcy - drugi co wielkości europejski rynek, z około 25% udziału (9,2 GW), z głównymi farmami Borkum Riffgrund 1 (1,1 GW), Merkur (396 MW) czy Triton Knoll (900 MW) [2]
• Dania: - trzeci rynek z około 13% udziału (4,8 GW), najsłynniejszy projekt to Middelgrunden (40 MW), a obecnie blisko 1,7 GW w eksploatacji [5], [www.forum-energii.eu]
• Holandia: ok. 8% udziału (3 GW), z projektami o łącznej mocy od 100 MW (Noord Zee Noord) do ponad 700 MW (Borssele) [3]
• Belgia: ok. 6% udziału (2,26 GW), m.in. Rentel (309 MW) i North Sea Wind (370 MW) [1]

Zupełnie nową i obiecującą technologią jest technologia pływających farm wiatrowych (tzw. floating wind), której przykładem jest farma Hywind Tampen w Norwegii. Pływające farmy wiatrowe (“floating wind”) umożliwiają instalację turbin na głębokich wodach bez tradycyjnych fundamentów stałych. Hywind Tampen w Norwegii (88 MW, pięć turbin 17,6 MW) to pierwszy komercyjny projekt tego typu, uruchomiony w 2022 r. Do sierpnia 2025 r. w Europie zainstalowano około 100 MW mocy pływającej, a ponad 1 GW jest w przygotowaniu. Do 2030 r. oczekuje się wzrostu tej mocy do około 5 GW [1].

Polskie projekty  morskich farm wiatrowych (MFW)

Na europejskim rynku offshore wind projekty opierają się m.in. na:
– dużej skali instalacji (moc pojedynczych farm sięga od kilkuset MW do ponad 1 GW),
– wykorzystaniu zaawansowanych, często krajowych technologii konstrukcyjnych i montażowych,
– lokalnej produkcji kluczowych komponentów,
– integracji z wyspecjalizowaną infrastrukturą portową i serwisową.

Nie inaczej jest w przypadku planowanych polskich inwestycji morskich farm wiatrowych, które charakteryzują się dynamicznym, równoległym rozwojem kilku konkurencyjnych projektów. 

1. Baltic Power (Orlen i Northland Power) o mocy 1,2 GW i 76 turbinach Vestas po 15 MW każda jest obecnie najbardziej zaawansowanym projektem - w sierpniu 2025 roku zainstalowano już 5 turbin, a uruchomienie tej morskiej farmy wiatrowej planowane jest na 2026 rok [orlen.pl]
2. PGE Baltica we współpracy z duńskim Ørsted rozwija dwa projekty w Polsce i są to: Baltica 2 (1,5 GW, 107 turbin po 14 MW, uruchomienie 2027) i Baltica 3 (1,05 GW, uruchomienie ok. 2030). Oba projekty będą zlokalizowane między Ustką a Choczewem na powierzchni około 190 km². W projekcie przewidywana jest tez MFW Baltica 1, która zostanie oddana do użytku jako ostatnia [pgebaltica.pl].
3. Polenergia z norweskim Equinorem realizuje MFW Bałtyk II i MFW Bałtyk III - każdy o mocy 720 MW i 50 turbinach po 14,4 MW każda. Projekty te, położone odpowiednio 37 km i 22 km od brzegu, mają ruszyć z produkcją prądu w 2027 roku, a pełną eksploatację rozpocząć w 2028 roku [polenergia-sprzedaz.pl].
4. Ocean Winds (joint venture EDP Renewables i ENGIE) rozwija projekt morskiej farmy wiatrowej o nazwie BC-Wind i mocy instalacyjnej do 390 MW z 26 turbinami Siemens Gamesa po 14 MW każda, zlokalizowany 23 km od brzegu między gminami Krokowa i Choczewo. Projekt ma zasilić około 488 000 gospodarstw domowych, a jego uruchomienie planowane jest w 2028 roku [bc-wind.pl].
5. RWE realizuje projekt morskiej farmy wiatrowej F.E.W. Baltic II o mocy 350 MW, położony 50 km od brzegu na północ od Ustki na powierzchni około 41 km². Projekt otrzymał kluczowe pozwolenia na budowę i planuje uruchomienie pod koniec tej dekady [pl.rwe.com]

Znaczenie rozwoju MFW dla Polski i regionu

Rozwój morskich farm wiatrowych w Polsce jest tym czynnikiem, który może skutecznie wpływać na transformację krajowego przemysłu morskiego. W Szczecinie fabryka Vestas produkuje gondole turbin dla Baltic Power, stocznia Crist Offshore w Gdyni podpisała umowę na projekt, budowę i uruchomienie morskiej stacji elektroenergetycznej dla BC-Wind [gosodarkamorska.pl,] a w stoczni w Gdańsku w ramach Grupy Przemysłowej Baltic wytwarzane są stalowe konstrukcje morskich stacji elektroenergetycznych. Wszystkie te działania obniżają koszty logistyki i wzmacniają nasze lokalne kompetencje technologiczne. Terminal T5 w Porcie Gdańsk funkcjonuje jako główna baza instalacyjna dla projektów offshore, obsługując m.in. BC-Wind. Obecnie rozbudowywana jest baza operacyjno-serwisowej w Ustce dla inwestycji Baltica, co tworzy nowe miejsca pracy na lokalnym rynku oraz wpływa pozytywnie na rozwój infrastruktury portowej [pgebaltica.pl]. Grupa Przemysłowa Baltic podpisała również list intencyjny o współpracy z PGE Baltica – spółką należącą do Grupy PGE oraz z firmami CRIST i WIKE, który zakłada wspólne działania na rzecz projektowania i budowy specjalistycznych jednostek instalacyjnych i serwisowych przeznaczonych do obsługi morskich farm wiatrowych. To ważny etap tworzenia polskiego łańcucha dostaw dla offshore wind [gbpaltic.pl].

Transfer technologii, pozycjonowanie geopolityczne

Polska rozwija morską energetykę wiatrową dzięki współpracy z takimi firmami jak Ørsted (z polskim PGE), Equinor (z Polenergą) i Norhland (z Orlenem), co umożliwia wdrażanie zaawansowanych technologii na krajowym rynku. [balticpower.pl]

Te partnerstwa pozwalają Polsce na pominięcie długiego procesu rozwoju własnych technologii i przejście bezpośrednio do zastosowania najnowszych rozwiązań. Jednocześnie krajowe firmy zdobywają doświadczenie w zarządzaniu projektami offshore o wartościach sięgających dziesiątek miliardów złotych, co buduje kompetencje niezbędne dla dalszej ekspansji sektora.

Baltic Power oraz inne polskie morskie farmy wiatrowe (MFW) mają również duże znaczenie dla krajowego bezpieczeństwa energetycznego w różnych aspektach. Instalacja Baltic Power zapewni około 3% krajowego zapotrzebowania na energię, dostarczając prąd do 1,5 mln gospodarstw domowych, a łączna moc projektów realizowanych w pierwszej fazie, wynosząca około 5,9 GW, pozwala pokryć nawet 15% krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Te inwestycje dotyczą odejścia od paliw kopalnych oraz realizacji europejskich celów klimatycznych. Morska energetyka wiatrowa cechuje się wysokim współczynnikiem mocy (capacity factor) — na Bałtyku wynosi on 45–50%, co zapewnia stabilną produkcję energii w ciągu większości roku. W porównaniu z lądowymi farmami wiatrowymi, morskie instalacje produkują energię w sposób bardziej przewidywalny i intensywny.

Europa przyspiesza rozwój morskiej energetyki wiatrowej – dziś to 37 GW z 285 GW łącznej mocy wiatrowej, a do 2030 r. prognozowany jest wzrost do ok. 48 GW offshore przy 425 GW całkowitej mocy wiatrowej. Na tym tle MFW Baltic Power, z pierwszymi zainstalowanymi turbinami i planowanym uruchomieniem w 2026 r. wyznacza tempo zamian w morskiej energetyce wiatrowej. Równolegle postępują inne krajowe projekty wspierając ścieżkę do ~18 GW mocy offshore do 2040 r. i budowę pełnego łańcucha dostaw.

Skala inwestycji, rozwój lokalnych kompetencji produkcyjnych oraz partnerstwo z międzynarodowymi liderami technologicznymi stanowią dla polskiego sektora energetyki wiatrowej jeden z najważniejszych projektów, również na poziomie Europy.