PL   |   EN

Zielona niezależność UE od paliw kopalnych będzie wymagać dalszych i szybszych działań – twierdzą organizacje pozarządowe

Zielona niezależność UE od paliw kopalnych będzie wymagać dalszych i szybszych działań  twierdzą organizacje pozarządowe
źródło : pixabay.com
Jak przywódcy UE uznali dziś w Wersalu, naszą najlepszą szansą na uporanie się z cenami energii i zniweczenie skarbu wojennego Putina jest przyspieszenie zielonej transformacji. Plan „REPowerEU” przedstawiony przez Komisję we wtorek jest dobrym krokiem w tym kierunku, ale wciąż nie spełnia tego, co jest potrzebne, aby odzwyczaić się od paliw kopalnych, mówi EEB.

Agresja militarna Rosji na Ukrainę wpłynęła tektonicznie na bieg historii Europy, począwszy od jej modelu energetycznego.

Po dziesięcioleciach rosnącego uzależnienia od rosyjskiego importu paliw kopalnych Bruksela zdecydowała się na „zwrot o 180 stopni” i zaprezentowała w tym roku plan ograniczenia zużycia rosyjskiego gazu w UE o dwie trzecie.

Chociaż pilna propozycja Komisji Europejskiej dotycząca położenia kresu uzależnieniu od rosyjskiego gazu utoruje drogę w kierunku odnawialnych źródeł energii w perspektywie krótkoterminowej, tylko ambitne działania w ramach tegorocznej rewizji polityki FitFor55 umożliwią zrównoważone, bezpieczne i niedrogie dostawy energii w dłuższej perspektywie.

Plan REPowerEU idzie we właściwym kierunku, ale jest rozwiązaniem krótkoterminowym, które nie wskazuje, w jaki sposób UE wyjdzie z silnej zależności od paliw kopalnych. Nie powinniśmy marnować tej szansy na określenie strategii wyjścia z paliw kopalnych. W przeciwnym razie pozostaniemy zamknięci w paliwach kopalnych przez czas nieokreślony, podczas gdy ceny energii będą rosły w zawrotnym tempie, a publiczne pieniądze będą musiały to zrekompensować. Musimy przerwać to błędne koło” – powiedziała Barbara Mariani, kierownik ds. polityki klimatycznej w Europejskim Biurze Ochrony Środowiska (EEB)

„Pozbywanie się rosyjskiego gazu przy jednoczesnym zwiększeniu energii słonecznej i wiatrowej, efektywności energetycznej i pomp ciepła to właściwy krok naprzód. Wręcz przeciwnie, zamiana dostawców gazu i ropy może skończyć się nowymi zależnościami od paliw kopalnych i dalszymi ograniczeniami emisji CO2 i gazów cieplarnianych. Decydenci powinni negocjować ambitny pakiet klimatyczny Fit-for-55 z silnym społecznym funduszem klimatycznym, przyspieszyć falę odbudowy i skoncentrować się na wykorzystaniu funduszy naprawczych, aby zapewnić naszą niezależność energetyczną i wreszcie w pełni przyjąć zieloną rewolucję energetyczną” – powiedział Patrick . ten Brink , zastępca sekretarza generalnego EEB.

„Ceny gazu i elektryczności poszybowały w górę przed wybuchem wojny na Ukrainie, mocno uderzając w konsumentów, zwłaszcza tych o niskich dochodach. Niezależność energetyczna i wystarczalność energetyczna to nie tylko najlepszy sposób na zatrzymanie finansowania reżimu Putina, ale także nasze najlepsze narzędzie do ochrony konsumentów przed wahaniami cen i zapobiegania ubóstwu energetycznemu” – dodała Patrizia Heidegger, dyrektor ds. polityki globalnej i zrównoważonego rozwoju EEB. 

Tak zwana propozycja „REPowerEU”, ogłoszona przez Komisję Von der Leyen we wtorek, zawiera co najmniej trzy różne ścieżki w kierunku niezależności energetycznej: jedną opartą na efektywnych rozwiązaniach ekologicznych, drugą z pewnymi szarymi obszarami, które wymagają szczególnej uwagi, oraz ostatnią, która bezpośrednio wpędza nas w dalsze uzależnienia od paliw kopalnych.

Efektywność energetyczna, OZE i pompy ciepła

Z zadowoleniem przyjmujemy wskazanie przez Komisję właściwej drogi do zmniejszenia naszej zależności od Rosji, która szybciej zmniejsza zużycie paliw kopalnych w naszych domach, budynkach, przemyśle i systemach energetycznych poprzez zwiększenie efektywności energetycznej, zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii i elektryfikacji.

W ramach tej nowej orientacji strategicznej, stolice UE muszą podążać za wezwaniem Komisji do wzmocnienia propozycji Fit for 55 z wyższymi lub wcześniejszymi celami w zakresie energii odnawialnej i efektywności energetycznej.

Na poziomie praktycznym świętujemy dążenie do znacznego zwiększenia instalacji paneli słonecznych na dachach domów, firm i gospodarstw rolnych, przy jednoczesnym podwojeniu tempa instalacji pomp ciepła w ciągu najbliższych 5 lat. Renowacja budynków w celu zmniejszenia ich zapotrzebowania na energię, elektryzowanie ogrzewania i maksymalne wykorzystanie energii odnawialnej za pomocą paneli fotowoltaicznych i słonecznych będzie rzeczywiście najważniejszym krokiem w kierunku odejścia od gazu kopalnego w Europie. 

„W ciągu najbliższych pięciu lat zostanie zainstalowanych 10 milionów pomp ciepła. Jest to bardzo pożądany sygnał dla rynku, ale lepszym byłoby całkowite zakazanie sprzedaży kotłów gazowych od 2025 r., aby nasze domy były wolne od gazu do 2045 r. Co więcej, te pompy ciepła muszą pozyskiwać maksymalną ilość odnawialnych źródeł energii do łączenie z dachami fotowoltaicznymi i solarno-termicznymi i musi być zasilane gazami przyjaznymi dla klimatu: wymaga to rewizji rozporządzenia w sprawie gazów cieplarnianych, aby towarzyszyć temu historycznemu przyjmowaniu tej technologii” – powiedział Davide Sabbadin, specjalista ds. polityki EEB ds. energii i gospodarki o obiegu zamkniętym.

Potencjalne zagrożenia dla środowiska i blokady CO2

Ponieważ długotrwałe procedury administracyjne uznano za jedną z głównych przeszkód we wdrażaniu odnawialnych źródeł energii, propozycja Komisji dotycząca umożliwienia szybszego wydawania pozwoleń jest dobrą wiadomością ze względu na przyspieszenie transformacji energetycznej. Może to jednak potencjalnie podważyć nadzór nad wpływem infrastruktury odnawialnej na przyrodę i bioróżnorodność, o ile nie zostaną podjęte niezbędne wysiłki w celu wyznaczenia i wybrania obszarów w pełni nadających się do inwestycji.

„Chociaż odnawialne źródła energii są przedstawiane jako nadrzędny interes publiczny, musimy również zdawać sobie sprawę z niezamierzonych konsekwencji dla przyrody i ludzi, do których może prowadzić ich produkcja, przesył i dystrybucja. Komunikacja między organami ds. energii i przyrody musi być kluczowa przy opracowywaniu tych projektów, a także poszanowanie obecnych unijnych zasad ochrony przyrody i wód” – powiedział Sergiy Moroz, kierownik ds. polityki EEB ds. różnorodności biologicznej i wody.

W planie „REPowerEurope” przecenia się również rolę rozwiązań o wątpliwych walorach ekologicznych, takich jak wodór i biogaz „oparte na atomach”.

Po raz kolejny Komisja dąży do takiego poziomu zużycia wodoru, który nie uwzględnia pełnego wdrożenia efektywnego gospodarowania zasobami i energią w sektorze przemysłowym: duża część tego wodoru może nie być potrzebna i wyeliminuje odnawialną energię elektryczną, która jest niezbędna w innych miejscach zużycie gazu i oleju bezpośrednio. Nacisk na nową infrastrukturę gazową, choć przygotowaną na wodór, budzi obawy dotyczące prawdopodobnie osieroconych aktywów.

Jeśli chodzi o biogaz, zrównoważony potencjał pod względem ilości jest mocno kwestionowany, a proponowany przez Komisję cel, jakim jest przybliżone pomnożenie obecnej produkcji o 10 w mniej niż dekadę, niesie ze sobą znaczne ryzyko. Zwiększenie produkcji biogazu mogłoby:

  • Jeśli używasz obornika : rozwiń jeszcze bardziej przemysłową hodowlę zwierząt gospodarskich, która w dużym stopniu zależy od importowanej paszy, w tym z Rosji i Ukrainy oraz z wylesionych obszarów w Ameryce Południowej.
  • W przypadku wykorzystywania odpadów spożywczych: utrudnianie niezbędnych postępów w zapobieganiu i ograniczaniu odpadów. Zapobieganie marnotrawieniu żywności skutkuje 9 razy większą oszczędnością emisji niż przetwarzanie jej na biogaz, a wykorzystanie odpadów żywnościowych na paszę dla zwierząt pozwala zaoszczędzić 3 razy więcej emisji.
  • W przypadku stosowania resztek pożniwnych : przyczyniają się do dalszej degradacji gleby, przerywając niezbędny obieg biomasy i składników odżywczych zi z powrotem do gleby.

„Zwiększenie produkcji biogazu zaostrzy konkurencję o ziemię między żywnością, paszami i paliwem, ponieważ większość biogazowni nie może działać tylko na odpadach i wymaga dodatkowych upraw energetycznych jako surowca. Spośród wszystkich roślin zbożowych wykorzystywanych w Europie 59% jest wykorzystywanych na paszę dla zwierząt, tylko 24% na paszę dla ludzi, a tylko około 15% na biopaliwa. Dziesięciokrotne zwiększenie produkcji biogazu do 2030 r., biorąc pod uwagę nasze uzależnienie od zbóż i roślin oleistych z Ukrainy i Rosji, wydaje się bardzo ryzykownym krokiem” – powiedziała Celia Nyssens, Starszy Specjalista ds. Polityki Rolnej i Żywności w EEB.

Więcej miejsca na dotacje do paliw kopalnych

Komisja nie może mówić o masowym wdrażaniu rozwiązań odnawialnych, a jednocześnie otwierać drzwi dla większej ilości dotacji na paliwa kopalne we wniosku „REPowerEU”.

Nieuchronnie rozluźnienie zasad pomocy państwa na mocy dyrektywy w sprawie systemu handlu uprawnieniami do emisji w celu wsparcia energochłonnych gałęzi przemysłu oraz pomocy dla rolników może prowadzić do dalszych subsydiów dla paliw kopalnych przez długi i nieprecyzyjny okres. 

Stworzone przez allblue.pl