PL   |   EN

Marnotrawstwo żywności w UE

Marnotrawstwo żywności w UE
Nowy raport ujawnia skalę marnotrawienia żywności w UE, Komisja Europejska stoi pod presją, aby zakończyć skandal ambitnymi celami, donosi Roberta Arbinolo. UE marnuje więcej żywności niż importuje, niszcząc bezpieczeństwo żywnościowe UE w obliczu kryzysu związanego z kosztami życia: to uderzające odkrycie nowego raportu opublikowanego w tym tygodniu przez organizację pozarządową zajmującą się ochroną środowiska Feedback EU.

W 2021 r. UE importowała prawie 138 mln ton produktów rolnych, za łączny koszt 150 mld euro. Jednocześnie raport szacuje, że UE marnuje każdego roku 153,5 mln ton żywności. Liczba prawie dwukrotnie większa niż w poprzednich obliczeniach, ze względu na lepszą dostępność danych o marnowaniu żywności w gospodarstwach.

W sumie szacuje się, że marnotrawienie żywności kosztuje przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe UE 143 mld euro rocznie i powoduje co najmniej 6% całkowitych emisji gazów cieplarnianych w UE.

Jednak w krytycznym momencie dla naszych systemów żywnościowych, w obliczu podwójnego kryzysu strat rolnych spowodowanych bezprecedensową suszą zeszłego lata i gwałtownym wzrostem cen żywności spowodowanym rosyjską inwazją na Ukrainę, około 20% produkcji żywności w UE trafia do kosza.

Warto zauważyć, że ilość pszenicy marnowanej w UE odpowiada około połowie ukraińskiego eksportu pszenicy. Tymczasem dane Eurostatu pokazują, że 33 mln ludzi nie może sobie pozwolić na wysokiej jakości posiłek co drugi dzień w UE.

W świetle skandalu z marnotrawieniem żywności, międzynarodowy ruch, w tym organizacje pozarządowe Feedback EU, European Environmental Bureau i Zero Waste Europe, firmy zajmujące się marnowaniem żywności Too Good to Go i OLIO, a także członkowie Platformy UE ds. Strat i Marnowania Żywności – urzędnika UE organ doradczy ds. marnotrawienia żywności – wezwał UE do ustalenia prawnie wiążących celów dla państw członkowskich w zakresie ograniczenia marnotrawienia żywności w UE.

UE zajmuje się marnotrawieniem żywności w ramach dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, która została ostatnio zrewidowana w 2018 r. Prawo wymaga, aby państwa członkowskie ograniczały marnotrawienie żywności na każdym etapie łańcucha dostaw żywności, monitorowały poziom marnotrawienia żywności i składały sprawozdania z poczynionych postępów.

W szczególności dyrektywa potwierdza obietnicę złożoną przez kraje UE w 2015 r. w ramach Celu Zrównoważonego Rozwoju ONZ 12.3, dotyczącą ograniczenia marnotrawienia żywności o 50% do 2030 r. Jednak bez ambitnych i wiążących celów dla rządów, cel ten musi ponieść porażkę.

Piotr Barczak, Senior Policy Officer w European Environmental Bureau, powiedział META: „Wszystkie kraje UE zobowiązały się do zmniejszenia o połowę marnotrawienia żywności w ramach Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Jednak prawie dziesięć lat później nie osiągnęli zbyt wiele, a nasze gospodarki wciąż generują niewiarygodnie duże ilości marnowanej żywności. UE musi pilnie uwzględnić środki w dyrektywach UE w sprawie odpadów, aby ograniczyć marnowanie żywności w całym łańcuchu dostaw – w tym w przetwórstwie produkcyjnym i usługach spożywczych”.

Komisja ma dziś okazję zaproponować ambitne, prawnie wiążące cele w zakresie ograniczenia marnotrawienia żywności dla państw członkowskich UE, w ramach wniosku dotyczącego przeglądu unijnych przepisów dotyczących odpadów spodziewanego na wiosnę 2023 r. Negocjacje z Parlamentem Europejskim i Radą zadecydują następnie o ostatecznych celach , co powinno zagwarantować, że państwa członkowskie wypełnią swoje międzynarodowe zobowiązanie do zmniejszenia o połowę odpadów żywnościowych z pola na talerz. Gdyby został przyjęty, byłby to pierwszy tego typu akt prawny na świecie.

Zmniejszenie o połowę marnotrawienia żywności pomoże również UE wypełnić zobowiązania wynikające z europejskiego prawa klimatycznego, globalnego zobowiązania dotyczącego metanu, pakietu dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zielonego ładu UE. Gdyby odpady żywnościowe były krajem, byłby trzecim największym emitentem emisji gazów cieplarnianych na świecie, po USA i Chinach.

 

Oprócz żądania prawnie wiążących celów organizacje społeczeństwa obywatelskiego i przedsiębiorstwa wzywają Komisję Europejską, Parlament Europejski i rządy państw członkowskich, aby nie zapominały o stratach i marnotrawieniu żywności, które mają miejsce na poziomie produkcji i przetwarzania.

Raport firmy Feedback EU szacuje, że 89,8 mln ton marnowanej żywności powstaje przy produkcji pierwotnej – trzy razy więcej niż marnuje się w gospodarstwach domowych w UE. Jednak większość tych odpadów prawdopodobnie nie będzie objęta bieżącym pomiarem marnotrawienia żywności w UE i sprawozdawczością krajową, która obecnie wyklucza żywność pozostawioną niezbieraną lub wykorzystywaną w gospodarstwach, blokując ją przed ukierunkowaną redukcją.

Aby rozwiązać tę lukę, we wspólnym oświadczeniu wzywa się Komisję do rozszerzenia zakresu pomiaru marnotrawienia żywności i włączenia „jadalnej żywności pozostawionej niezbieranej lub wykorzystywanej w gospodarstwie w produkcji podstawowej”.

Poza tym skupienie się na detalicznym i konsumenckim marnotrawieniu żywności grozi jedynie stworzeniem przewrotnych bodźców do przerzucania marnowania żywności na producentów i przetwórców, a nie ograniczania.

 Frank Mechielsen, dyrektor wykonawczy w Feedback EU, powiedział: „Niezwykle ważne jest, aby cele obejmowały odpady z gospodarstw rolnych oraz z przedsiębiorstw przetwórczych i usług gastronomicznych – jeśli UE ogranicza cele do objęcia wyłącznie detalicznych i konsumenckich odpadów spożywczych, nasz raport stwierdza, że ​​między 48-76 % wszystkich odpadów żywnościowych w UE zostałby wykluczony, co spowodowałoby, że większość firm powodujących marnotrawienie żywności w łańcuchach dostaw nie byłaby odpowiedzialna za ograniczenie marnotrawienia żywności”.

Skandal związany z marnowaniem żywności nie pozostawia ludzi obojętnych, a wraz z nadejściem rosnących cen żywności i kryzysu kosztów życia utrata doskonale jadalnej i pożywnej żywności jest jeszcze trudniejsza do tolerowania.

W 2017 r. ponad 125 000 obywateli UE podpisało już petycje przez Change.org i Global Citizen, wzywając UE do wprowadzenia „wiążącego celu ograniczenia marnotrawienia żywności w UE o 50% do 2030 r., od pola do stołu”.

Jednocześnie oburzenie związane z marnotrawieniem żywności to tylko jeden z aspektów szerszego problemu marnotrawstwa zasobów. Nasz system gospodarczy opiera się na czerpaniu cennych surowców ze środowiska naturalnego i przetwarzaniu ich na produkty zbyt często przeznaczone do wyrzucenia. W zeszłym roku raport ujawnił, jak każdego roku tony niesprzedanych lub zwróconych produktów, w tym tekstyliów i elektroniki użytkowej, a także zabawek, leków i żywności, są niszczone przez producentów i sprzedawców internetowych.

Barczak powiedział META: „Za każdym razem, gdy marnujemy żywność lub jakikolwiek inny produkt, marnujemy nie tylko surowce, ale także energię, pracę i ziemię zużytą do jej produkcji. Jednocześnie ograniczanie ilości odpadów jest kluczowym sposobem na zmniejszenie naszego wpływu na środowisko i społeczeństwo bez utraty komfortu. Dlatego Komisja nie powinna już dłużej wahać się przed ustaleniem wiążących celów w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów dla wszystkich państw członkowskich”.

źródło:https://meta.eeb.org/2022/09/21/eu-commission-under-pressure-to-take-on-food-waste-scandal/?mc_cid=e2ed96b96f&mc_eid=2174d7ceec

Stworzone przez allblue.pl